w 🇩🇪 Niemczech

Prawa i obowiązki

Prawa i obowiązki w umowie o kształcenie zawodowe (Ausbildung) w Niemczech 2025

Umowa o kształcenie zawodowe (Ausbildungs) w Niemczech nie tylko określa warunki kształcenia, ale także definiuje prawa i obowiązki obu stron umowy. Zarówno pracodawca, jak i uczeń są związani ustaleniami umowy. Prawa i obowiązki wynikają z ustawy o kształceniu zawodowym (BBiG), przepisów o kształceniu oraz prawa pracy. Umowa ma na celu stworzenie zrównoważonej relacji pomiędzy interesami ucznia a zakładu, aby zapewnić skuteczne kształcenie zawodowe.

Obowiązki pracodawcy

Pracodawca ma obowiązek przekazać uczniowi zawodowemu wiedzę, umiejętności i zdolności niezbędne do osiągnięcia celu kształcenia. Kształcenie musi odbywać się zgodnie z wymaganiami planu kształcenia i może być prowadzone jedynie przez wykwalifikowanych instruktorów. Pracodawca zobowiązany jest do zapewnienia uczniowi bezpłatnych materiałów kształcenia, takich jak podręczniki, narzędzia i materiały. Ponadto pracodawca jest zobowiązany zwolnić ucznia na czas zajęć w szkole zawodowej i egzaminów oraz zapewnić dziennik praktyk.

Prawo do odpowiedniego wynagrodzenia

Uczniowi przysługuje prawo do odpowiedniego wynagrodzenia (Wynagrodzenie za kształcenie zawodowe), które musi odpowiadać co najmniej taryfowym lub ustawowym minimalnym wymaganiom. Wynagrodzenie zazwyczaj wzrasta z każdym rokiem kształcenia. Umowa musi jasno określać wysokość oraz termin płatności wynagrodzenia. Jeśli nie ma związku taryfowego, wynagrodzenie powinno być ustalone tak, aby odpowiadało celowi szkoleniowemu. Oprócz miesięcznego wynagrodzenia, uczeń może w pewnych okolicznościach również ubiegać się o dodatkowe płatności, takie jak premię świąteczną lub urlopową, jeśli są one uzgodnione w umowie.

Obowiązek prowadzenia dziennika praktyk

Centralnym elementem kształcenia jest prawidłowe prowadzenie dziennika praktyk. Uczeń ma obowiązek regularnie dokumentować postępy w kształceniu oraz przekazywaną wiedzę. Dziennik praktyk służy jako dowód zdobytej wiedzy i umiejętności i musi być przedstawiony przy dopuszczeniu do egzaminu końcowego. Pracodawca musi zapewnić uczniowi potrzebny czas w czasie pracy na prowadzenie dziennika oraz regularnie kontrolować zapisy.

Prawo do urlopu i czasu wolnego

Uczniowi przysługuje ustawowy minimalny urlop, który musi być określony w umowie o kształcenie. Urlop określa prawo ochrony pracy młodzieży (dla uczniów niepełnoletnich) lub federalne prawo urlopowe (dla uczniów pełnoletnich). Uczniowie niepełnoletni mają prawo do urlopu w wymiarze od 25 do 30 dni roboczych, w zależności od wieku. Pracodawca musi zapewnić, że urlop jest przyznawany w sposób ciągły i że uczeń ma swoje okresy wypoczynku. Ponadto pracodawca nie może zmuszać ucznia do pracy w czasie urlopu.

Obowiązek uczestnictwa w zajęciach w szkole zawodowej

Uczeń ma obowiązek uczestniczyć w zajęciach w szkole zawodowej oraz w wymaganych egzaminach. Pracodawca musi zwolnić go z pracy w tym celu i nie może wyciągać z tego żadnych negatywnych konsekwencji dla wynagrodzenia lub czasu pracy. Dni zajęć w szkole zawodowej liczą się jako czas pracy, a uczeń nie może być zobowiązany do dodatkowej pracy w zakładzie w dni, w których czas zajęć przekracza pięć godzin. Ma to na celu zapewnienie, że szkolna część dualnego kształcenia nie jest zakłócona przez obowiązki zawodowe.

Obowiązek zachowania poufności

Uczeń ma obowiązek zachować tajemnicę w sprawach dotyczących zakładu. Obowiązek ten dotyczy zarówno czasu kształcenia, jak i po jego zakończeniu. Uczeń nie ma prawa ujawniać tajemnic przedsiębiorstwa ani wykorzystywać poufnych informacji w celu uzyskania korzyści dla siebie lub innych. Obowiązek zachowania poufności jest jasno określony w umowie i w przypadku naruszeń może prowadzić do upomnienia lub nawet natychmiastowego rozwiązania umowy.

Prawo do ochrony i bezpieczeństwa

Pracodawca ma obowiązek zapewnienia ochrony i bezpieczeństwa ucznia. Oznacza to, że zakład musi tak organizować warunki pracy, aby wyeliminować zagrożenia. Pracodawca musi przestrzegać przepisów prawa ochrony pracy oraz przepisów dotyczących zapobiegania wypadkom. Dla uczniów niepełnoletnich obowiązują dodatkowe przepisy prawa ochrony pracy młodzieży, które regulują m.in. czas pracy i rodzaj wykonywanych czynności. Pracodawca jest zobowiązany do regularnego przeprowadzania szkoleń z zakresu bezpieczeństwa oraz dbać o przestrzeganie przepisów bezpieczeństwa.

Obowiązek świadczenia usług

Uczeń ma obowiązek sumiennie i według najlepszej wiedzy wykonywać przydzielone mu zadania. Obejmuje to także przestrzeganie poleceń instruktorów oraz stosowanie się do regulacji i instrukcji zakładu. Ponadto uczeń ma dbać o to, aby materiały kształceniowe były prawidłowo użytkowane. Uczeń zobowiązany jest do regularnego uczestnictwa w praktycznych i teoretycznych zajęciach kształceniowych oraz aktywnego włączenia się w proces uczenia się.

Prawo do wsparcia i informacji zwrotnej

Uczeń ma prawo do regularnej informacji zwrotnej na temat swoich osiągnięć i postępów w kształceniu. Instruktor musi przynajmniej raz w roku przeprowadzić formalną rozmowę, w trakcie której omawiana jest dotychczasowa trajektoria kształcenia. Tego rodzaju rozmowa informacyjna służy orientacji i rozwojowi ucznia. Ponadto uczeń ma prawo do wsparcia w trudnych sytuacjach, czy to w zakresie przekazywania treści merytorycznych, czy w kwestiach osobistych, które mogą wpłynąć na jego naukę.

Obowiązek przestrzegania przepisów dotyczących kształcenia

Pracodawca musi realizować kształcenie zgodnie z przepisami dotyczącymi kształcenia i ramowym planem kształcenia. Oznacza to, że kształcenie musi być strukturalne i merytorycznie poprawne. Pracodawca nie może wykorzystywać ucznia do zadań, które nie mają związku z celem kształcenia. Dotyczy to także nadgodzin oraz zajęć, które nie są związane z kształceniem. Izby, takie jak Izba Przemysłowo-Handlowa (IHK) lub Izba Rzemieślnicza (HWK), kontrolują przestrzeganie tych wytycznych.

How2Live starannie sprawdza wpisy, ale nie ponosi odpowiedzialności.